مروری بر آزمون تورينگ و انتقادات ندبلاک (۱)   

-------------------------------------------------

۱) مروری بر آزمون تورينگ و مفهوم هوشمندی

۲) انتقاد ندبلاک

-----------------------------

قسمت اول ) مروری بر آزمون تورينگ                                           تورینگ

 

تورينگ(۱) در آزمونی در دو مرحله ( مقدماتی و اصلی ) به طرح آزمايشی ذهنی ( حداقل تا آن زمان ذهنی ) پيرامون مفهوم هوشمندی ( به طور اخص در ماشينها ) می پردازد ٬ او مفهوم هوشمندی را ابتدا به عمل فکر کردن و سپس به عمل تقليد در ماشينها و به دنبال آن به نتايج آزمون های خود تحويل می دهد .

او کار خود را در ابتدا با طرح اين سؤال آغاز می کند :

آيا ماشين ها می توانند فکر کنند ؟

در اينجا ما مجبور به تعريف ماشين می شويم ٬ او ماشين را اينگونه تعريف می کند که : ماشين چيزيست ( احتمالاْ وسيله ايست ) که ۱) تحقق فيزيکی پيدا کرده و ۲) می تواند عمل فکر کردن را انجام دهد ( ديجيتال ماشين )

در اينجا کار کمی مشکل می شود چون حال بايد عمل فکر کردن تعريف شود و اين کاريست که تورينگ نمی خواهد انجام دهد (و يا شايد نمی توان به اين راحتی اين کار را انجام داد چون حداقلِ آن ٬ ورود به مسئله ذهن و بدن يا دوئاليسم را باعث می شود که بايد يه جوری يا از آن در رفت يا حل کرد ٬ که تورينگ با ترفندی راه دوم را بر می گزيند ٬ که البته عاقلانه تر است )

او سؤال خود را به اين سؤال تحويل می دهد که :

آيا ماشين ها در باره تقليد خوب عمل می کنند ؟

حال او برای پاسخ به اين سؤال آزمون خود را مطرح می کند ٬ که در ابتدا شامل يک بازی مقدماتی ست :

بازی مقدماتی :

يک زن و يک مرد در دو اتاق جدا و مجزا ٬ سعی در به اشتباه افتادن داور و يا قاضی ٬ که در اتاقی ديگر وجود دارد ( و البته فقط اظهارات آنان را می شنود ) دارند ٬ بدينگونه که مرد می خواهد قاضی را در مورد جنسيت خود به اشتباه وادارد و زن در اين ميان قاضی را در در رسيدن به واقعيت و حقيقت موضوع ياری می رساند .

بازی اصلی :

حال این بار قاضی باز در جای خود نشسته است ولی به جای زن و مرد ٬ يک کامپيوتر و يک انسان نشسته اند ٬ و کامپيوتر سعی در فريب قاضی در مورد انسان يا ماشين بودن خود (ماهيت خود ) دارد و انسان کمک کننده قاضی در اين راه است .

حال آيا ماشين می تواند عمل تقليد را خوب انجام دهد ؟ و در واقع در اينجا مسئله اصلی اين است که آيا قاضی می تواند بفهمد که کدام کامپيوتر و کدام انسان است ؟

خوب تورينگ مطرح می کند که درواقع جواب به سؤال دوم جواب به سؤال اول نيز هست ٬ يعنی ماشينی که بتواند قاضی را گول بزند ٬ در عمل تقليد از انسان نيز موفق بوده است ٬ و از اينجا با بازگشت به مراحل و سؤالات قبلی به آزمونی موفق برای هوشمندی ماشين ها نزديک تر می شويم .

ولی در ابتدا اعتراضاتی به آن وارد می شود مانند اينکه :

۱) ماشينها اصلاْ نمی توانند اين کار را انجام دهند . يعنی اصلاْ اين مقوله مختص به انسان است و به طور نظری ماشين از انجام اين کار عاجز خواهد بود که در جواب ٬ تورينگ می گويد که انسان ها درواقع هيچ واکنشی برای هوشمندی خود ( به صورت يک فاکتور خاص و عيان ) ارائه و قرار نمی دهند که به واسطه آن نتوان اين عمل را به ماشين ها هم بسط و راجع به آن تحقيق کرد.

۲)ماشين ها در بازی تقليد نمی توانند موفق شوند . اين از اعتراض قبلی ضعيف تر و فقط به بازی تقليد اشاره دارد ( چون احتمالاْ انسان را دارای فاکتور های ديگری که مؤثر در بازی تقليد هست می دانند ( مانند فاکتورهای روانی ٬ فرهنکی و اجتماعی) که کامپيوتر به صرف ماشين بودن از آنها تهی خواهد بود.

۳) ماشين ها شايد بتوانند آزمون تورينگ را با موفقيت بگذرانند ولی هوشمند نخواهند بود ٬ اين انتقاد که حال از بسياری از مواضع سرسختانه خود در اعتراضات قبلی کوتاه آمده ٬ شبيه به نقدی ست که بلاک مطرح خواهد کرد و در قسمت بعد به آن خواهيم پرداخت ).

بعضی اختلافات در اين دو آزمون ( مقدماتی و اصلی ) :

در آزمون اول ( مقدماتی ) هر دو ( انسانند و ) داری قوه تفکر و تعقل هستند و ما می خواهيم نسبت هوشمندی را به يکی از آنها بدهيم و در آن آزمون  ضمناْ اگر کسی نحوه فکر کردن زن را به خوبی تقليد کند ٬ هيچگاه زن نمی شود ٬ در حاليکه در بازی دوم اگر ماشين بتواند از زن يا مرد تقليد کند هوشمند است ٬ در واقع هوشمند می شود و ضمناْ در بازی اول هم زن و هم مرد می توانند با عوض کردن جای خود با يکديگر به فريب داور بپردازند ٬  در حاليکه در باری دوم فقط کامپيوتر خواهد بود که بايد کار تقليد را انجام دهد .

در قسمت دوم به انتقادات ندبلاک درباره اين آزمون می پردازيم.

-------------------------------------

پانوشت:

(۱) مقاله معروف او : "Turing (1950) , "computing Machinary and Intelligence  است که در صورت تمايل می توانيد آن را با کليک کردن اينجا در اختيار داشته باشيد .  

ادامه دارد

--------------  


لینک