کل گرايی و کل گرايی معنايی (۴)   

کل گرایی

 

-----------------------------------------------------

 

 

4) نظر کواین در کل گرایی

 

 

4.1) تلاش ما برای قطع رابطه میان آناتومیک بودن به کل گرایی و روبرو شدن با آراء کواین

 

خواست ما این است که چگونه می توان راه را به کل گرایی مسدود کرد ( چون همانطور که دیدیم نمی خواهیم کل گرا باشیم چون در آن صورت پیامدهای وخیمی به دنبال خواهد داشت ) ولی به نظر می آید که این کاری بسیار دشوار باشد .

 

شاید با تمایزنهادن میان گزاره های تحلیلی و ترکیبی (1) بتوان راهی را در این زمینه یافت.

 

 به صورت کلی می توان یک سری از گزاره ها را یافت که برای رسیدن به گزاره ای مانند الف کافی باشند مثلاً الف را این گزاره در نظر بگیرید « تهران پایتخت ایران است »  و حال این دو گزاره را ببینید :

 

 ب : « تهران شهری در ایران است »

 ج : « هاوانا پایتخت کوباست »  

 

 به نظر می آید برای باور به الف باید به ب باور داشت یعنی حداقل در باور به ب برای الف با باور به ج برای آن تفاوتی وجود دارد اینگونه که ب دسته ای از گزاره هاست که برای الف لازم است ولی ج  نه .

 

چرا میان ب و ج برای باور به الف فرق است ؟

 

بعضی فیلسوفان این تمایز را اینگونه می نامند :

 

گزاره « الف آنگاه ب » گزاره ای تحلیلی و « الف آنگاه ج » گزاره ای ترکیبی ست یعنی انگار رابطه اول ضروری می نمایاند درحالیکه رابطه دوم چنین لزومی را برنمی انگیزد ، اگر بدانیم تهران پایتخت ایران است حتماً می دانیم تهران شهری درایران است ولی در دومی چنین نیست میتوانیم بدانیم تهران پایتخت ایران است ولی  لزوماً به اینکه هاوانا پایتخت کوباست باور نداشته باشیم.

 

کواین گزاره های تحلیلی را اینگونه تعریف می کند :

 

گزاره ای تحلیلی ست که به خاطر معنای واژه هایی که دارد صادق است . او صدق یک گزاره را قابل تحلیل به جزئی زبانی و جزئی واقعی ( غیر زبانی ) می داند و مدعی ست که گاهی جزء واقعی ( که مربوط به امور واقع است ) تهی ست و همین نوع از گزاره ها را گزاره های  تحلیلی می نامد ولی چنانکه بعد از این خواهیم دید او این خصیصه را برای قائل به تمایز شدن به ترکیبی و تحلیلی بودن کافی و وارد نمی داند.

 

 

برهان کل گراها را در اینجا ببینید :

 

مقدمه 1) بعضی خصوصیات معنی شناختی آناتومیک هستند ( مثل باور علی به الف )

 

لم :اگر علی به الف باور داشته باشد به گزاره های دیگری نیز که معادل الف نیستند هم باور دارد.

 

مقدمه 2) تمایز اصولی بین گزاره هایی که علی برای باور به الف باید باور داشته باشد و گزاره هایی که برای باور به الف لازم نیست که داشته باشد وجود ندارد (مشابه با ادعای کواین )

 

....................

 

نتیجه برهان ) خصوصیات باور علی به الف کل گرایانه است .

 

با توجه به این برهان و همینطور با توجه به مطالبی که قبلاً گفته شد ( در مورد گزاره های ترکیبی و تحلیلی ) و نیز با ادعایی که کواین در رد آن تمایز وارد خواهد کرد به نظر می رسد که ما راهی جز قبول کل گرایی نخواهیم داشت مگر آنکه بتوانیم بر این برهان و همینطور بر ادعای کواین ایراداتی را وارد نماییم و آنها را از ادامه راه باز ایستانیم ، که این سعی را در نوشتار بعدی دنبال خواهیم کرد.   

 

----------------------------------

 

پانوشت ها :

 

(1) در مورد گزاره های تحلیلی و ترکیبی در همین وبلاگ نوشتارهایی در سه بخش ارائه شده است .

 

-------------------

 

ادامه دارد

-----------

 

 

 

 

 


لینک